Sôi động ở làng nghề bánh phồng Phú Ngãi

Dù không qui mô và nổi tiếng như làng nghề bánh phồng Sơn Đốc ở huyện Giồng Trôm, nhưng gần đây làng nghề bánh phồng Phú Ngãi, huyện Ba Tri đã không ngừng phát triển vươn lên, tạo ra một thương hiệu bánh phồng uy tín có thể cạnh tranh và cung ứng rộng rãi cho thị trường trong, ngoài tỉnh.

Được hình thành cách nay khá lâu (khoảng trên 60 năm), nghề làm bánh phồng ở xã Phú Ngãi đã được gia truyền qua nhiều thế hệ. Lúc đầu chỉ sản xuất nhỏ lẻ, với khoảng 10 hộ tham gia, lượng bánh làm ra chủ yếu phục vụ cho nhu cầu gia đình, nhất là trong các dịp đám tiệc, lễ tết... Lâu dần bánh phồng đã trở nên quen thuộc và được xem là món bánh truyền thống không thể thiếu của các gia đình vùng nông thôn trong các dịp tết đến, xuân về.

Hiện nay, làng nghề bánh phồng ở Phú Ngãi có 55 hộ sản xuất, tập trung chủ yếu ở ấp Phú Thuận và Phú Long, với trên 255 lao động thường xuyên. Trong quá trình phát triển của mình, đến năm 2008 làng nghề bánh phồng Phú Ngãi được Hiệp hội làng nghề Việt Nam công nhận là làng nghề tiêu biểu của cả nước. Sản phẩm làm ra ở đây có 2 loại bánh phồng mì và bánh phồng nếp. Đây cũng là 2 loại bánh có hương vị rất thơm ngon, có vị ngọt từ nguyên liệu của nếp, mì, sữa và vị béo từ nước cốt dừa.

Hàng năm cứ vào khoảng tháng 10 âm lịch, hoạt động sản xuất của làng nghề bánh phồng ở Phú Ngãi diễn ra rất tất bật.

Hàng năm cứ vào khoảng tháng 10 âm lịch, hoạt động sản xuất của làng nghề bánh phồng ở đây diễn ra rất tất bật. Mọi người đều tranh thủ thời gian và nhân lực để sản xuất ra thật nhiều sản phẩm để cung ứng cho thị trường và cũng để tăng thêm nguồn thu nhập cho gia đình. Để đảm bảo thời gian hoàn thành sản phẩm trong ngày, những người làm bánh phồng phải thức dậy từ rất sớm, khoảng 1 giờ khuya để nấu cơm nếp, nấu mì, nạo cơm dừa và chuẩn bị những hương liệu cần thiết để pha trộn vào ổ bánh. Sau đó, tất cả nguyên liệu được đưa vào máy quếch giã nhuyễn ra thành một ổ bánh lớn trông rất dẽo và mịn màng. Tiếp đến ổ bánh được người thợ bốc nhỏ ra và cán thành một cái bánh mỏng tròn, sau đó được dán vào manh chiếu và đưa ra phơi nắng.

Công đoạn làm ra sản phẩm bánh phồng là rất vất vả, đó là một quá trình lao động mệt nhọc của người dân nơi đây. Tuy nhiên ngày nay, với sự hỗ trợ của máy móc, thiết bị, nghề làm bánh phồng cũng đỡ tốn công lao động hơn nhiều, nhất là khâu quếch bánh và nạo cơm dừa.

Hiện tại, hàng năm làng nghề bánh phồng Phú Ngãi sản xuất trên 6.800 thiên bánh, với doanh thu trên 11 tỷ đồng, trung bình mỗi lao động của làng nghề có thu nhập trên 25 triệu đồng/năm, chưa tính các nguồn thu từ các ngành nghề lao động khác. Trong đó, có các hộ như ông Trần Văn Dợt, Nguyễn Văn Được, Nguyễn Văn Bé Tư ở ấp Phú Thuận là những gia đình có truyền thống với nghề bánh phồng qua nhiều thế hệ. Tất cả các thành viên trong gia đình họ đều làm bánh phồng, sống bằng nghề bánh phồng và cũng vươn lên khấm khá bằng chính cái nghề truyền thống này.

Để tạo điều kiện giúp làng nghề phát triển, những năm qua, chính quyền xã Phú Ngãi luôn đặc biệt quan tâm đầu tư hỗ trợ cho bà con làng nghề như vận động đóng góp 50 triệu động để bê tông hóa 500 mét đường trong ấp, phối hợp Ngân hàng chính sách xã hội huyện giải ngân 300 triệu đồng cho 20 hộ gia đình làng nghề đầu tư trang thiết bị, phát triển sản xuất. Ngoài ra, trong năm 2012, Phú Ngãi còn tổ chức Đại hội làng nghề và bầu ra Ban quản lý gồm 5 thành viên.

Ông Huỳnh Văn Lâm, Trưởng Ban quản lý làng nghề nhận định: "Thời gian qua, bà con làng nghề được sự quan tâm hỗ trợ rất nhiều từ chính quyền địa phương như tạo điều kiện giúp bà con tiếp cận được các nguồn vốn phát triển sản xuất, mua sắm trang thiết bị, đầu tư xây dựng đường giao thông, tập huấn vệ sinh an toàn thực phẩm…Tuy nhiên, điều đáng băn khoăn của bà con hiện nay là đầu ra cho sản phẩm chưa bền vững, còn phụ thuộc vào thương lái các nơi khác nên sản phẩm làm ra còn bị ép giá. Thiếu nguồn vốn đầu tư mở rộng qui mô sản xuất, thủ tục đăng ký thương hiệu sản phẩm rườm rà cũng là một khó khăn của bà con ở đây".

Nhớ như trước đây, nếu vào xóm làng nghề phải đi trên những con đường quanh co, gồ ghề, nhỏ hẹp, rất khó khăn trong đi lại, nhất là vào mùa mưa, thì hiện nay đường vào làng nghề rất thuận lợi trong lưu thông và vận chuyển hàng hóa của bà con. Đặc biệt nhờ ý thức trong công tác bảo vệ môi trường nên cảnh quang nơi đây luôn thông thoáng, sạch đẹp.

Mặc dù đã có những chuyển biến tích cực, song thực trạng làng nghề bánh phồng ở đây cũng còn gặp không ít khó khăn như, sản phẩm của làng nghề tuy được người tiêu dùng ưu chuộng nhưng chưa có thương hiệu rộng rãi trên thị trường nên khả năng cạnh tranh không cao. Nguyên vật liệu sản xuất chưa được cung ứng tại chỗ, phải mua từ nơi khác nên đẩy giá thành sản xuất lên cao. Ngoài ra, do các hộ dân trong làng nghề sống quần cư, ngoài nghề làm bánh phồng còn kết hợp chăn nuôi đan xen nên tình trạng ô nhiễm môi trường từ chất thải chăn nuôi còn xảy ra phổ biến. Đây cũng là vấn đề trăn trở của các cấp chính quyền địa phương, bởi tính về lâu dài, tình hình ô nhiễm sẽ ảnh hưởng lớn đến thương hiệu sản phẩm của làng nghề.

Ông Trần Thanh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Ngãi cho biết: "Để làng nghề phát triển bền vững, tới đây địa phương sẽ huy động nguồn lực đầu tư mạnh vào đây, trong đó ưu tiên xây dựng các tuyến giao thông liên xóm, hệ thống cống thoát nước, hầm xử lý chất thải trong chăn nuôi, tránh tình trạng lầy lội vào mùa mưa và gây ô nhiễm môi trường. Đồng thời tiếp tục phối hợp với các ngân hàng giải ngân cho bà con bằng nguồn vốn vay ưu đãi để phát triển sản xuất; tập trung quy hoạch vùng trồng nếp cao sản, cung cấp nguồn nguyên liệu tại chỗ cho làng nghề. Ngoài ra, địa phương cũng tích cực vận động và hướng dẫn bà con đăng ký chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm và đăng ký nhãn hiệu hàng hóa sản phẩm để làng nghề bánh phồng Phú Ngãi phát triển nhiều hơn nữa".

Hy vọng rằng, với giải pháp đúng đắn của chính quyền địa phương, cùng sự ý thức, trách nhiệm của mỗi người dân làng nghề thì tương lai không xa, thương hiệu bánh phồng Phú Ngãi sẽ từng bước vươn xa, khẳng định vị thế vững chắt trên thị trường và có thể cạnh tranh thương hiệu với tất cả làng nghề bánh phồng trong cả nước.

Bài, ảnh: Thiện Tài

Các tin cùng chuyên mục